راهنمای آنتی بیوتیک ها

تمامی انسان ها حداقل یکبار در طول عمر خود از آنتی بیوتیک استفاده می کنند. از درمان گلودردهای استرپتوکوکی دردناک یا عفونت های گوش در کودکان گرفته تا عفونت های سوزناک دستگاه ادراری یا عفونت های خارش دار در بزرگسالان، آنتی بیوتیک یکی از مهمترین و پرکاربردترین داروها به شمار می رود.

ادراک دنیای گسترده آنتی بیوتیک ها و ضد عفونت ها کار ساده ای نیست. ضد عفونت ها، یکی از گروه های بزرگ دارویی هستند که محدوده وسیعی از عفونت ها چون قارچ، ویروس، باکتری و حتی عفونت های پروتئوزایی را پوشش می دهند. بیماری قارچی میان انگشتان یکی از شایع ترین انواع عفونت های قارچی است. برای HIV استفاده مداوم از داروهای ضدویروسی مورد نیاز است. جهت درمان عفونت مثانه، مصرف آنتی بیوتیک های معمول کارساز خواهد بود. برای شپش سر، داروهای ضدانگلی موضعی باعث کاهش خارش می گردند. بهتر است بدانید آنتی بیوتیکی در جهان وجود ندارد که بتواند تمامی عفونت ها را درمان کند.

آنتی بیوتیک ها، خصوصا برای درمان عفونت هایی که منشا باکتریایی دارند موثر هستند. آنتی بیوتیک ها در عفونت هایی چون استافیلوکوکی ، استرپتوکوکی یا E.Coli یا موجب از بین رفتن باکتری ها شده و یا مانع از رشد و گسترش آن ها می گردند. در نظر داشته باشید آنتی بیوتیک ها ی ضد باکتری در مقابل عفونت های ویروسی بی تاثیر هستند.

Antibiotics guide.01

چه زمانی می بایست از آنتی بیوتیک استفاده کرد

اکثر آنتی بیوتیک ها برای درمان عفونت های باکتریایی به کار می روند. در صورتی که استفاده صحیحی از این دارو صورت گیرد، معمولا بی خطر بوده و تنها اثرات جانبی اندکی به همراه خواهد داشت.

اگرچه، همانند بیشتر داروها، اثرات جانبی آنتی بیوتیک ها نیز ممکن است از ناملایمات اندک تا جدی و تهدید کننده سلامت، متغیر باشد. در نوزادان و افراد کهنسال، بیمارانی که مشکل کلیه یا کبد دارند، در خانم های باردار یا شیرده و بسیاری دیگر از گروه ها، استفاده از این دارو ها بر اساس شرایط بیمار، عملکرد کلیه و کبد، وزن و سن، نیاز به اصلاحاتی چون میزان دوز مصرف خواهد داشت. تداخلات دارویی نیز در مورد آنتی بیوتیک امکانپذیر است. تنها پزشکان قادر به ارزیابی هر بیمار به صورت جداگانه برای تعیین آنتی بیوتیک صحیح و دوز آن هستند.

Antibiotics guide.02

چه زمانی نباید از آنتی بیوتیک استفاده نمود

آنتی بیوتیک ها، برای تمامی عفونت ها مناسب نیستند. به عنوان مثال، بیشتر گلودردها، سرفه ها، سرماخوردگی ها، آنفلوانزا یا سینوزیت حاد منشا ویروسی دارند و برای درمان از آنتی بیوتیک بی نیاز می باشند. چنین عفونت های ویروسی در اصطلاح "خود محدود" هستند، بدین معنا که سیستم ایمنی بدن معمولا با ویروس مقابله کرده و آن را از بین می برد. در حقیقت، استفاده از آنتی بیوتیک برای درمان عفونت های ویروسی موجب افزایش احتمال مقاومت آنتی بیوتیکی و در نهایت تعداد گزینه های کمتر جهت درمان در آینده خواهد شد. همچینین به دلیل عدم نیاز بیمار، استفاده از این دارو باعث صرف هزینه های بیشتر و اثرات جانبی جدیتر می گردد.

باکتری های مقاوم شده در برابر آنتی بیوتیک را نمی توان به صورت کامل مهار کرده یا از بین برد، حتی اگر آنتی بیوتیک پیش از آن بر روی این باکتری بسیار موثر بوده باشد. همواره به یاد داشته باشید آنتی بیوتیک خود را با دیگران به اشتراک نگذاشته و از داروی تجویز شده برای فردی دیگر استفاده ننمایید. همچنین باقیمانده این دارو را برای استفاده های بعدی ذخیره نکنید.

Antibiotics guide.03

برای درک بهتر آنتی بیوتیک ها بهتر است آنها را در دسته های عفونت های رایج، آنتی بیوتیک های رایج و بهترین گروه های آنتی بیوتیکی خلاصه نماییم:

لیست 10 گروه آنتی بیوتیکی (انواع آنتی بیوتیک ها):

  1. پنی سیلین ها
  2. تتراسایکلین ها
  3. سفالوسپورین ها
  4. کینولون ها
  5. لینکومایسین ها
  6. ماکرولیدها
  7. سولفونامید ها
  8. گلیکوپپتیدها
  9. آمینوگلیکوزید ها
  10. کارباپنم ها

بیشتر آنتی بیوتیک ها در دسته های آنتی بیوتیکی منحصر بفرد خود قرار می گیرند. یک دسته آنتی بیوتیکی گروهی از داروهای مختلف است که خواص شیمیایی و دارویی مشابهی دارند. ساختارهای شیمیایی آنها نظیر یکدیگر بوده و داروهای هر دسته برای از بین بردن باکتری های مشابه یا مرتبط موثر هستند.

البته، عدم مصرف یک آنتی بیوتیک برای یک عفونت به صورت سرخود و بدون تجویز پزشک بسیار اهمیت دارد، حتی اگر در دسته دارویی که پیشتر پزشک تجویز نموده قرار داشته باشد. آنتی بیوتیک ها هر کدام برای نوع بخصوصی از باکتری ها کاربرد داشته و بر روی آنها موثرند. از طرفی، استفاده از باقیمانده داروها یا دادن دارو به دیگران بی فایده خواهد بود.

Antibiotics guide.04

 

آیا آنتی بیوتیکی وجود دارد که بدون نسخه بتوان آن را تهیه نمود؟

آنتی بیوتیک های خوراکی بدون نیاز به نسخه (OTC) در ایالات متحده آمریکا مورد تایید نمی باشند. بهتر است یک عفونت باکتریایی را با آنتی بیوتیکی که مشخصا برای همان بیماری تجویز شده است درمان نمود. این امر باعث افزایش احتمال درمان عفونت و جلوگیری از مقاومت آنتی بیوتیکی می گردد. مضافا بر این، ممکن است برای یافتن بهترین راه درمان نیاز به کشت باکتری در آزمایشگاه باشد. استفاده از آنتی بیوتیک اشتباه – یا عدم مصرف به میزان کافی – می تواند موجب وخیم شدن عفونت و جلوگیری از کارکرد آنتی بیوتیک در دفعات آینده شود.

البته حتی در امریکا نیز برخی آنتی بیوتیک های موضعی برای پوست به صورت بدون نیاز به نسخه ارائه می شوند. بعضی از این محصولات باعث درمان و جلوگیری از عفونت باکتریایی در بریدگی های اندک، خراشیدگی و سوختگی می گردند.