آیا سفر هوایی احتمال ابتلا به سرماخوردگی و آنفلوانزا را افزایش می دهد؟

پاسخ: بله، به دلیل تجمع افراد در داخل هواپیما.

شما پس از مدت ها اندوخته ای پس انداز کرده اید و قصد دارید با آن به مکانی دیدنی رفته و استراحت کنید. سپس در لحظه سوار شدن به هواپیما صدای سرفه و عطسه ای می شنوید و با خود فکر میکنید آیا قرار است تمام مدت تعطیلات را بیمارگونه در اتاق هتل بگذرانید؟

بسیاری از ما به هواپیما به عنوان کارخانه تولید سرماخوردگی و آنفلوانزا می نگریم زیرا باور داریم ویروس ها به واسطه لوله های فلزی در هواپیما به چرخش در می آیند. اما به عقیده دکتر راتنام – پزشک بیماری های عفونی در بیمارستان رویال ملبورن استرالیا – تنها بخشی از این جمله صحت دارد.

وی می گوید: شکی وجود ندارد که مسافرت با هواپیما احتمال عفونت دستگاه تنفسی را افزایش می دهد اما این امر بیشتر بدین علت است که مسافران در فضایی محدود گردهم آمده اند و نه هوایی که به چرخش در می آید.

can air travel increase risk of cold and flu Coldax01

شواهد گسترش ویروس

ما می دانیم که میکروب ها می توانند در پرواز گسترش یابند زیرا نمونه های تایید شده ای از آنفلوانزا، سارس و سل از این طریق وجود داشته اند. محققان بدین منظور افراد بیماری که سوار هواپیما شده اند را مورد رصد قرار داده اند اما متاسفانه تحقیقات اندکی در خصوص خطراتی که یک فرد سالم را در هواپیما تهدید می کند صورت گرفته است.

بهترین تحقیق موجود در خصوص آنفلوانزا بوده است که طی آن عنوان شده احتمال ابتلای به این بیماری در مسافرت هوایی بین 1 الی 3 درصد است. اما مقایسه این عدد با حالت های خارج از پرواز ناممکن است زیرا اعداد و ارقام قابل اتکایی در این خصوص وجود ندارد.

اگر 1 الی 3 درصد به نظر شما اندک می نماید، در نظر داشته باشید از هر 500 مسافر پروازهای طولانی مدت حدود 15 نفر دارای آنفلوانزا هستند و احتمال بیمار شدن شما در موارد زیر وجود خواهد داشت:

  • در فاصله 2 ردیف به فرد بیمار بنشینید
  • مدت پرواز طولانی باشد – خصوصا بیش از 8 ساعت
  • هواپیما مملو از مسافر باشد

خطر چرخش هوا

اگرچه شما تصور می کنید که هوای گردشی در هواپیما ممکن است به شیوع بیماری کمک کند اما تحقیقات بعمل آمده خلاف این مدعا را اثبات کرده اند.

در تحقیقی علائم سرماخوردگی در مسافرین هواپیما زمانی که از 100 درصد هوای تمیز استفاده نموده اند و زمانی که از ترکیب هوای تازه و گردشی استفاده کرده اند مورد مقایسه قرار گرفت و هیچ گونه تفاوتی میان این دو یافت نشد.

معمولا، 50 درصد هوا گردشی بوده و فیلترها ،غبار، باکتری، قارچ و ویروس را از بین می برند. ویروس ها بسیار کوچک بوده اما چون از طریق قطرات کوچک منتقل می شوند فیلترها قادر به از بین بردن آنها هستند.

can air travel increase risk of cold and flu Coldax02

چون در ارتفاع بالا میکروب وجود ندارد، هوای تازه از طریق موتورها به داخل کشیده شده و پیش از آنکه به داخل کابین منتقل شود گرم و سرد می شود.

یکی از عواملی که تفاوت ایجاد می کند این است که در هواپیماهای مدرن، جریان هوا از بالا به پایین کابین است (میزان افرادی که از این هوا استفاده می کنند محدودتر است) در حالیکه در هواپیماهای قدیمی تر این جریان از جلو به عقب بوده و طیف وسیعتری آن را به اشتراک می گذارند.

محافظت از خویش

حقیقت این است که حضور در هواپیما تفاوت چندانی با بودن در یک اتوبوس شلوغ یا قطار برای مدت یکسان ندارد. کشتی های مسافرتی نیز به دلیل ازدحام جمعیت از خطر یکسانی برخوردارند.

هنوز شواهدی مبنی بر اینکه عوامل دیگری چون کمبود خواب، عبور از منطقه های زمانی و یا عجله پیش از پرواز نقشی در ابتلا به این بیماری دارند یافت نشده است.

مشکل سفر در ارتفاع 10,000 متری زمین این است که اگر شخصی در کنار شما عطسه کند شما راه گریزی ندارید. اما روش هایی وجود دارند که در این رابطه به شما کمک می کنند:

  • واکسن آنفلوانزا پیش از سفر را در نظر داشته باشید اما توجه کنید این واکسن نمی تواند شما را در مقابل ویروس های دیگر از جمله سرماخوردگی مصون بدارد.

can air travel increase risk of cold and flu Coldax03

  • اگر امکان دارد فاصله خود را از شخصی که به نظر حال چندان خوشی ندارد بیشتر کنید. به عنوان نمونه در سالن ترانزیت نزدیک آنها ننشینید.
  • حفظ مناسب بهداشت دست خصوصا پس از استفاده از سرویس بهداشتی. پاتوژن ها می توانند از طریق دستگیره ها، شیرها و میزهای جلوی صندلی به شما منتقل شوند و استفاده از ژل های ضدعفونی کننده می توانند بسیار مفید باشد.