خطر استفاده بی رویه از آنتی بیوتیک

هر ساله، مطمئنا هر خانواده ای سرماخوردگی و گلودرد را تجربه می کند. اما هنگامی که شما برای موارد مذکور فرزندتان را به پزشک می برید آیا به صورت ناخودآگاه انتظار تجویز آنتی بیوتیک را دارید؟

بد نیست بدانید بسیاری از والدین چنین انتظاری را از پزشک دارند و در مواردی که این انتظارشان برآورده نشود شگفت زده شده و حتی عصبانی می شوند. قطعا همه والدین میخواهند فرزندشان هر چه سریعتر بهبود یابد اما در نظر داشته باشید پزشک شما با عدم تجویز آنتی بیوتیک در بسیاری از موارد به شما و کودکان لطف کرده است.

The danger of antibiotic overuse 01

نحوه عملکرد آنتی بیوتیک ها

آنتی بیوتیک ها از اولین نمونه استفاده شده در دهه 1940 تا کنون قطعا یکی از بزرگترین پیشرفتهای دارویی محسوب می شوند. اما استفاده بیش از حد این دارو منجر به گسترش پدیده ای به نام مقاومت باکتریایی شده که موجب می شود آنتی بیوتیک اثرگذاری خود بر روی باکتری ها را از دست بدهد. مضافا بر این، زمانی که کودک شما آنتی بیوتیک مصرف می کند در معرض خطر اثرات جانبی چون دل درد و اسهال و حتی واکنش های آلرژیک یا حساسیتی قرار می گیرد.

The danger of antibiotic overuse 02

برای درک نحوه عملکرد آنتی بیوتیک ها، در ابتدا بهتر است با دو عامل اصلی بیماری ها یعنی ویروس ها و باکتری ها آشنا شویم: اگرچه برخی باکتری ها و ویروس ها باعث بیماری هایی با علائم مشابه می شوند اما راه هایی که این دو موجود زنده تکثیر شده و باعث گسترش بیماری می گردند متفاوت است.

  • باکتری ها موجودات زنده ای هستند که به صورت سلول های واحد وجود دارند. باکتری ها همه جا حضور دارند و بسیاری از آنها بی ضرر بوده و حتی در برخی موارد مفید نیز هستند. به عنوان مثال لاکتوباسیل ها در روده زندگی کرده و به هضم غذا کمک می کنند.

The danger of antibiotic overuse 03

 

اما برخی باکتری ها مضر هستند و می توانند با حمله به بدن انسان، تکثیر شده و با ایجاد تداخل با روند طبیعی بدن، باعث بیماری شوند. آنتی بیوتیک ها در برابر باکتری ها موثرند زیرا با متوقف کردن رشد و تکثیر آنها موجب از بین رفتنشان می شوند.

  • ویروس ها از طرف دیگر زنده نبوده و نمی توانند به خودی خود وجود داشته باشند. آنها ذرات حاوی مواد ژنتیکی هستند که در پوششی از پروتئین قرار گرفته اند. ویروس ها تنها پس از اینکه به سلول های زنده حمله می کنند رشد کرده و تکثیر می گردند.

سیستم ایمنی بدن انسان در برابر برخی ویروس ها پیش از آنکه موجب بیماری شوند مقابله کرده و آنها را از بین می برد اما برخی دیگر مانند سرماخوردگی می بایست مدت خود را سپری کنند. آنتی بیوتیک ها بر روی ویروس ها بی تاثیر هستند.

The danger of antibiotic overuse 04

زیان استفاده بیش از حد از آنتی بیوتیک

استفاده از آنتی بیوتیک برای بیماری هایی چون سرماخوردگی و دیگر بیماری های ویروسی نه تنها بی تاثیر است بلکه حتی می تواند اثرات جانبی خطرناکی در پی داشته باشد. زیرا در طول زمان این عمل باعث کمک به تکثیر باکتری هایی می شود که از بین بردن آنها ساده نخواهد بود.

استفاده مداوم و نادرست از آنتی بیوتیک ها می تواند موجب تغییراتی در باکتری ها و دیگر میکروب ها شود که آنتی بیوتیک را در مقابلشان بی اثر می نماید. به این پدیده مقاومت آنتی بیوتیکی یا مقاومت باکتریایی گفته می شود. برای درمان باکتری های مقاوم شده نیاز به استفاده از مقادیر بیشتر دارو یا داروهای قدرتمندتر می باشد. امروزه به دلیل استفاده بی رویه از آنتی بیوتیک، انواع بخصوصی از باکتری ها حتی در مقابل قویترین نوع آنتی بیوتیک نیز مقاوم شده اند.