تاریخچه آنتی بیوتیک

آنتی بیوتیک هزاران سال است که برای درمان عفونت استفاده می شود، هرچند تا قرن اخیر بسیاری از افراد نمی دانستند که عفونت به واسطه باکتری به وجود می آید. در برخی تمدن های ابتدایی مانند مصریان باستان، انواع گوناگونی از کپک های قارچی و عصاره های گیاهی چون نان کپک زده برای درمان عفونت ها و زخم ها استفاده می شدند. با اینحال تا قرن بیستم عفونت های باکتریایی چون ذات الریه و اسهال که ما امروزه به سادگی درمان میکنیم عامل اصلی مرگ بسیاری از انسانها بود.

the history of antibiotics.1

در اواخر قرن نوزدهم بود که کشف مواد شیمیایی ضدباکتریایی توسط دانشمندان آغاز گردید. Paul Ehrlich پزشک آلمانی متوجه شد که مواد شیمیایی بخصوصی باعث تغییر رنگ برخی سلول های باکتریایی می شوند و بر روی دیگر سلول ها اثری ندارند. وی اینگونه نتیجه گیری کرد که طبق همین اصل می توان موادی را به وجود آورد که موجب از بین رفتن باکتری های مشخص بدون آسیب رساندن به دیگر سلول ها شوند. در سال 1909، او ماده شیمیایی به نام آرسفنامین را کشف نمود که درمانی موثر برای سفلیس بود. این ماده اولین آنتی بیوتیک مدرن به شمار می رود، هرچند وی عنوان "شیمی درمانی" – به معنای استفاده از مواد شیمیایی برای درمان بیماری - را برای کشف خود انتخاب نمود. کلمه "آنتی بیوتیک" اولین بار 30 سال بعد توسط یک مخترع و میکروب شناس اوکراینی به نام Selman Waksman استفاده شد. جالب است بدانید که وی در طول حیات خود بیش از 20 نوع آنتی بیوتیک را کشف نمود.

اما پنی سیلین توسط Alexander Fleming که ظاهرا در کار خود فرد نامنظمی بوده به صورت تصادفی کشف می شود. فلمینگ در سال 1928 زمانی که از تعطیلات باز می گردد متوجه قارچی به نام Penicillium notatum می گردد که باکتری Staphylococcus را پس از آنکه به صورت تصادفی بدون پوشش قرار داده شده آلوده نموده است. این قارچ بر روی هر قسمتی از این صفحه میکروب که قرار می گرفت منطقه خالی از باکتری ایجاد می کرد. فلمینگ این قارچ را در محیط آزمایشگاهی ایزوله رشد می دهد. وی متوجه می شود که p.notatum حتی در غلظت های بسیار اندک هم به شدت موثر است. این ماده حتی پس از آنکه 80 برابر رقیق هم می گردد باز هم از رشد Staphylococcus جلوگیری بعمل می آورد و از ضدعفونی کننده های مورد استفاده در آن زمان کم خطرتر است.

the history of antibiotics.2

پس از آزمایش های اولیه بر روی زخم های انسان، همکاری با شرکت های دارویی بریتانیا این اطمینان را می دهد که تولید انبوه پنی سیلین (آنتی بیوتیک تولید شده از P.notatum) امکانپذیر است. مدتی بعد یک آتش سوزی در بوستون امریکا رخ می دهد و موجب مرگ حدود 500 نفر می شود، بازماندگان این حادثه به واسطه پیوند پوست دچار عفونت Staphylococcus می شوند. در این هنگام استفاده از پنی سیلین تاحدی موفقیت آمیز است که دولت امریکا از تولید انبوه این دارو حمایت می کند. در جنگ جهانی دوم سال 1944، پنی سیلین به صورت گسترده برای درمان نیروهای نظامی در میدان های جنگ و بیمارستان های سرتاسر اروپا استفاده می شود. در پایان این جنگ، به پنی سیلین به دلیل نجات جان انسان های بیشمار عنوان "داروی جادویی" اطلاق می شود.

دانشمندان در آکسفورد نقش مهمی در توسعه فرآیند تولید این دارو ایفا کردند، تا حدی که در سال 1945، Howard Florey و Ernest Chain در کنار فلمینگ مشترکا جایزه نوبل پزشکی برای تولید انبوه اولین آنتی بیوتیک را دریافت می دارند.

the history of antibiotics.3